Huiskamer experimenten

Gisterochtend, in alle hectiek van het aankleden, brood smeren, ontbijten had mijn jongste dochter het ‘geniale’ plan om een experiment met limonade uit te voeren, toen ze zelf haar limonade beker klaarmaakte. Ik was benieuwd en vroeg haar wat ze wilde doen. “als ik nu deze drinkbeker uit giet in een ijsblokjesvorm, dan heb ik vanmiddag lekkere limonade ijsjes!” Geniaal.. Ik vroeg door wat ze daar dan van verwachtte, wat ze ermee zou gaan doen die middag. Ze vertelde dat ze dat dan in een glas water zou doen, zodat ze een koel glas drinken had met ijsblokjes en meteen een limonadesmaak. Ha, dat was wel super inventief.

In het vraaggesprek werd haar wel duidelijk dat haar idee misschien nog beter kon worden, als ze pure limonade zou gebruiken in de ijsblokjes vorm. Want ze had ingeschat dat dan 2 limonadeblokjes net zoveel limonade zouden zijn als dat ze zelf een glas met limonade zou maken. Dus qua smaak net zo lekker EN lekker fris.

Nu voorzag ik dat er 1 groot spoor van limonade zou ontstaan: van het aanrecht naar de diepvries. En aangezien de tijd doortikte, ze eigenlijk naar school moesten en ik dan de sjaak zou zijn om alle plaktroep op te ruimen leek het me goed om even een bewustwordingsmomentje te creëren. 🙂

Dus ik vroeg haar ook na te denken hoe ze zonder te smeren de vorm kon vullen en in de vriezer kon zetten. Ze begreep me eerst niet, en toen ik haar vroeg om de vorm met water te vullen en te gaan lopen, zag ze in dat het niet bepaald handig was.

Er werd een kruk gehaald die bij de diepvries kwam te staan, om de afstand zo klein mogelijk te maken. Vol spanning en opgewondenheid (is dat een woord?) vulde ze de vorm met limonade.

‘s Middags, toen ik bezig was met koken, kwam ze teleurgesteld naar me toe: de limonade was nog niet hard genoeg. Het verbaasde mij ook een beetje, en ik stelde voor om morgen opnieuw te kijken.

Vanochtend zou het dan gebeuren. Ik had er nooit meer aan gedacht. Ze wilde het ijs in haar drinkbeker. Uiteraard, waarom niet gewoon nu, tussen het ontbijt en het brood smeren door… Ze haalde de vorm erbij en was weer teleurgesteld, het was nog net zo ‘zacht’. Huh? Dat moet vast door de hoeveelheid suiker komen bedacht ik me – eigenlijk ook het onderzoeken waard. Samen gingen we bedenken hoe we het beste een blokje uit de vorm konden krijgen. Want op de kop houden en het op het aanrecht slaan was geen goed idee (vond ik). De warme kraan! Voorzichtig werd de vorm onder de kraan gehouden en zo kon ze 1 blokje eruit wippen. Want ze wilde eerst toch maar 1 blokje proberen. Helemaal trots keek ze er naar en liet het in haar drinkbeker vallen. Totaal gebiologeerd keek ze ernaar. Wat een mooi moment 🙂 De vorm wilde ze in de koelkast zetten, want dan zaten ze niet meer zo vast. Ik vroeg haar wat er dan gebeurde waarna ze zich bedacht en doorliep naar de diepvries.

Vanmiddag kwam ze naar me toe:”Pap, de limonade was niet lekker, het was veel te licht. Ik ga het proberen met 2 blokjes en ze huppelde naar de diepvries toe.

Vaak neem je als volwassene te weinig tijd voor dit soort ‘experimentjes’. Of je nu thuis bent of op school. Het komt vaak ‘niet uit’. Ook ik maak me hier schuldig aan – ik voorzie vaak al ‘onaffe’ projectjes die overal rondslingeren. En eigenlijk is dat jammer, want het ‘samen’ beleven is echt magisch. En in feite hoef je alleen maar vragen te stellen. Want vaak weet je de uitkomst als volwassene al, je hebt die kennis. Dat is ook waar ik naar verwees in mijn artikel rond de 21st CS. En voor een experiment heb je echt niet altijd de empirische cyclus nodig. Al is het, als didactische werkvorm, in een doorgaande lijn van 0 – 13 jaar wel heel handig. Je kan het prima cursorisch uitbouwen.

Het wetenschapsknooppunt van de UU is een heel mooi uitgangspunt om te ontdekken hoe je dit uitbouwt.

Bekijk het filmpje over pannenkoeken bakken maar eens:

Zo heb ik heel wat schoolteams laten experimenteren met eenvoudige proefjes: om te laten zien hoe relatief eenvoudig je een vraagstuk omzet tot een onderzoekje. Dat is zo leuk om te zien en te ervaren!

Wil je thuis toch iets experimenteren en op een meer ‘gestuurde’ manier? Dus meer het initiatief bij jou laten dan bij het kind? Kijk dan kan eens op internet: er zijn tal van leuke proefjes en ideeën te vinden die je met kinderen kan doen. Denk alleen al aan NEMO:

https://www.nemosciencemuseum.nl/nl/ontdek/doe-het-zelf/maak-je-eigen-waterijsjes/

Het mooist is als het kind zelf met iets komt natuurlijk.

Zelf was ik als kind zo blij met het onderstaande boek. “Huiskamer experimenten”. door Kevin Goldstein-Jackson. Mijn vader had het voor mij gekocht toen ik een jaar of 10 was en ik heb echt heel veel proefjes kunnen uitvoeren. Ik kreeg het boek laatst mee. Misschien dat ik daardoor die nieuwsgierige houding wel gehouden heb?

Blijf dromen, blijf verwonderen, blijf nieuwsgierig!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *