Groep 8 – en dan..

De school van mijn kinderen gaat aan de slag met unit onderwijs. Ik denk dat het een goede zet is. Al moet het meer zijn dan een ‘organisatorisch’ truukje. Laat het leerstofjaarklassensysteem alsjeblieft los. Dat systeem is echt zo failliet.

Steeds meer scholen gaan aan de slag met unit onderwijs – met invloeden van Peter Petersen, Montessori en Parkhurst. Althans, ik mag hopen dat ze daar bewust mee bezig gaan. Het is weer een hype – maar dit keer vind ik het een goede ontwikkeling.

Het ‘grappige’ is: toen ik nog voor de klas stond, werd het Jenaplan onderwijs gezien als stelletje ‘alternatievelingen’ – en nu wint het dus aan populariteit.

Ik ben er al lang voorstander van om af te stappen van de vooraf vastgelegde hoofdstukken in de ontwikkeling van het kind: 0-4, 4-6, 6-12. 12-16 : elke fase waar een kind ‘opgeleverd’ wordt. Dus laat dat 0 – 12 jaar los. Pak het breder, van 0 – (of 2,5 zoals in België) tot 16 of zelfs 18. Er zijn al scholen in Nederland die hiermee werken, al blijft die verzuiling nog wel overeind.

Cognitieve ontwikkeling

Dat de kinderen moeten leren staat buiten kijf. Er moet een basiskennis zijn. Alleen de manier waarop die kennis verworven kan worden is een eerste interessante en noodzakelijke verandering in het onderwijs: In plaats van frontaal klassikaal naar het meer onderzoekend en ontdekkend leren. Waar in 2007 miljoenen geïnvesteerd zijn om dit enigszins van de grond te krijgen merk je dat het onderzoekend leren, de nieuwsgierige houding van het kind, meer en meer omarmd wordt. Laat de 21st Century Skills tot haar recht komen. Dat betekent ook heel wat voor de klassiek geschoolde leerkracht. Want dan gaat het juist om meer inhoudelijke kennis rond de ontwikkeling van het kind, de inhoudelijke kennis rond de leerstof (kerndoelen/leerlijnen) en de didactische vaardigheden. Met een cursus 21st Century Skills kom je er niet. Dat is weggegooid geld.

Groepen

Een handig truukje. (ja, echt, soms mag het): noem je groep ‘de hamsters’ , ‘ de vikingen’ – wees creatief maar laat groep 3 of groep 6 los. En ook dit is niet nieuw, want kijk naar een gemiddelde Jenaplan, montessori of vrije school en je hebt geen idee in welk leerjaar een kind zit. Een leerjaar impliceert ‘ouder’ maar ook ‘slimmer’ – cognitief meer ontwikkeld. En dat is je reinste flauwekul.

Als je het onderwijs zo kan organiseren dat je werkt met stamgroepen (Peter Petersen) en centrale instructiemomenten op niveau, dan kan je alsnog deze homogene instructiegroepen verder laten samenwerken met groepsgenoten: niet voor niets hebben we in het onderwijs een concentrische opbouw van onze leerlijnen. Wat mij betreft zou je dan het keuzeprincipe uit de kleutergroepen om kunnen bouwen: met wie je wat wanneer doet. Plan het in, stuur erop. Zoals het digikeuzebord ook al doet. Plannen om samen te werken aan projecten. Niet alleen tijdens de zaakvakken, maar ook met de basisvakken. En gebruik dan het sociogram om te kijken waar de voorkeuren liggen en om te sturen. Dus je richt je ook op de sociaal-emotionele ontwikkeling.

Leerstofaanbod

Laat de methodes los. Wat? Ja. Echt, het kan. Als je de vaardigheden en inzichten hebt. En dat doe je niet in 1 keer. Dat kost tijd. Dus werk aan de winkel bij de PABO’s. Maar ook op scholen. Niet voor niets zijn er taal- en rekencoördinatoren. Zet ze in hun kracht. Als je weet hoe een kerndoel uiteengerafeld is kan je daar alle aanbod zelf bij bedenken en zoeken. Vanuit een methode, educatieve software, de omgeving, (ontwikkelings)materialen – verzin het. Ik zeg: oriënteer je eens op Reggio Emilia. Niet om het te kopiëren, maar om er over na te denken. Je komt misschien snel op thematisch werken. Prima, en laat kinderen zelf thema’s bedenken. Jij kent de doelen.

2-18 jaar

Volg kinderen, stuur bij, help ze, daag ze uit. Stap af van groepen, zet niet alleen in op niveaus maar speel, zoals je in de huidige kleutergroepen ook doet. Laat kinderen rouleren, ontdekken, ervaren. Met elkaar en van elkaar. Dan vallen de hoofdstukken weg. Dan is een CITO toets geen eindtoets, maar kan formatief ingezet worden. Hoe mooi is dat!

Zet kinderen meer aan het roer wat zal willen leren en begeleid ze. Als ze dan inzien waar de interesse ligt, stimuleer ze, en daag ze ook uit om verder te kijken. Een mening te vormen, inzicht te krijgen. Laat ze filosoferen, laat ze nadenken. Wij werken al lang niet meer 40 jaar bij 1 ‘baas’ – verwacht dat zeker niet van de komende generaties. Leer ze leren en nieuwsgierig blijven. Daag ze uit! Daag jezelf uit!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *